.webp)
Η Θεωρία της Πολλαπλής Νοημοσύνης του Howard Gardner είναι εύκολο να περιγραφεί: τα παιδιά δεν προσεγγίζουν όλα τη γνώση με τον ίδιο τρόπο.
Το πραγματικό ερώτημα για έναν εκπαιδευτικό, όμως, ξεκινά μετά:
Πώς μετατρέπεται αυτή η ιδέα σε καθημερινή πρακτική μέσα σε μια πραγματική τάξη;
Στο The Key Creative School δουλεύουμε με την Πολλαπλή Νοημοσύνη από το 2016. Και όλα αυτά τα χρόνια έχουμε μάθει ότι η εφαρμογή της δεν σημαίνει να χωρίζουμε τα παιδιά σε «τύπους». Σημαίνει να παρατηρούμε, να σχεδιάζουμε διαφορετικές διαδρομές προς τον ίδιο μαθησιακό στόχο και να χρησιμοποιούμε τα δυνατά σημεία κάθε παιδιού ως αφετηρία για την εξέλιξή του.
Ακολουθούν τέσσερα παραδείγματα από την πράξη.
1. Ένας μαθησιακός στόχος, πολλοί δρόμοι
Ας υποθέσουμε ότι ο στόχος είναι η αναγνώριση αριθμών και ποσοτήτων.
Αντί να ζητήσουμε από όλα τα παιδιά να κάνουν ακριβώς το ίδιο, μπορούμε να δημιουργήσουμε διαφορετικές εμπειρίες γύρω από τον ίδιο στόχο.
Κάποια παιδιά μπορεί να κινηθούν πάνω σε αριθμούς στο πάτωμα. Άλλα να μετρήσουν μέσα από ρυθμό και μουσική. Κάποια να κατασκευάσουν πύργους με συγκεκριμένο αριθμό από τουβλάκια και άλλα να ακολουθήσουν μια ιστορία στην οποία οι αριθμοί γίνονται μέρος της αφήγησης.
Δεν αλλάζουμε αυτό που θέλουμε να κατακτήσουν τα παιδιά. Αλλάζουμε τους τρόπους με τους οποίους μπορούν να το προσεγγίσουν.
Και αυτό είναι ίσως η πιο απλή εικόνα της Πολλαπλής Νοημοσύνης μέσα στην τάξη.
2. Παρατηρούμε πριν σχεδιάσουμε
Πριν αποφασίσουμε πώς θα προσεγγίσουμε ένα παιδί, χρειάζεται πρώτα να το παρατηρήσουμε.
Τι επιλέγει όταν έχει ελεύθερο χρόνο; Σε ποια δραστηριότητα επιστρέφει; Πότε ζητά τη συνεργασία άλλων παιδιών; Πότε χρησιμοποιεί το σώμα του; Πότε αφηγείται; Τι το κάνει να επιμένει όταν κάτι είναι δύσκολο;
Αυτές οι μικρές καθημερινές παρατηρήσεις μάς δίνουν πολύτιμες πληροφορίες για τον τρόπο με τον οποίο το παιδί εμπλέκεται στη μάθηση.
Στο The Key, από τις πρώτες εβδομάδες της χρονιάς παρατηρούμε συστηματικά κάθε παιδί και χρησιμοποιούμε αυτή την εικόνα στον εκπαιδευτικό σχεδιασμό.
«Το δυνατό σημείο είναι η είσοδος, όχι ο προορισμός.»
3. Η συμπεριφορά είναι και πληροφορία
Φανταστείτε ένα παιδί που δυσκολεύεται να παραμείνει καθισμένο για αρκετή ώρα σε μια δραστηριότητα.
Η πρώτη αντίδραση θα μπορούσε να είναι: «Κάθισε στη θέση σου.»
Η παιδαγωγική παρατήρηση, όμως, μας καλεί πρώτα να αναρωτηθούμε: Τι θα αλλάξει αν του δώσουμε τη δυνατότητα να συμμετέχει διαφορετικά;
Μπορούμε, για παράδειγμα, να μεταφέρουμε μέρος της δραστηριότητας στο πάτωμα, να χρησιμοποιήσουμε μεγαλύτερα αντικείμενα, να εντάξουμε κίνηση ή να του δώσουμε έναν ενεργό ρόλο.
Δεν σημαίνει ότι κάθε παιδί που κινείται περισσότερο «ανήκει» σε έναν συγκεκριμένο τύπο νοημοσύνης. Σημαίνει ότι η συμπεριφορά του παιδιού μπορεί να μας δώσει πληροφορίες για το περιβάλλον και τις συνθήκες μέσα στις οποίες συμμετέχει καλύτερα.
Αντί λοιπόν να ρωτάμε μόνο:
«Γιατί δεν προσαρμόζεται το παιδί στη δραστηριότητα;»
αξίζει κάποιες φορές να ρωτάμε:
«Πώς μπορούμε να προσαρμόσουμε τη μαθησιακή εμπειρία ώστε να του δώσουμε έναν ακόμη δρόμο συμμετοχής;»
4. Τα δυνατά σημεία γίνονται γέφυρες
Η Πολλαπλή Νοημοσύνη δεν σημαίνει ότι ένα παιδί που αγαπά την κίνηση πρέπει να μαθαίνει μόνο μέσα από την κίνηση ή ότι ένα παιδί που αγαπά τη μουσική πρέπει να κάνει τα πάντα μέσα από τραγούδια.
Το αντίθετο.
Αν παρατηρήσουμε ότι ένα παιδί συνδέεται ιδιαίτερα με την κίνηση, μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε αυτή την κλίση ως γέφυρα προς τη γλώσσα, τα μαθηματικά, τη συνεργασία ή τη μουσική.
Αν ένα άλλο παιδί αγαπά τις κατασκευές, μπορούμε μέσα από αυτές να αφηγηθούμε ιστορίες, να μετρήσουμε, να λύσουμε προβλήματα και να συνεργαστούμε.
Το δυνατό σημείο μάς βοηθά να ανοίξουμε την πόρτα. Δεν αποφασίζει μέχρι πού μπορεί να φτάσει το παιδί.
Δεν ψάχνουμε «τι τύπος παιδιού είναι»
Αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο σημείο.
Η Πολλαπλή Νοημοσύνη δεν χρειάζεται να γίνει άλλη μία ταμπέλα.
Δεν θέλουμε να πούμε:
«Αυτό το παιδί είναι μουσικό.»
«Αυτό είναι κινητικό.»
«Αυτό είναι λογικομαθηματικό.»
Θέλουμε να ανακαλύψουμε ποια δυνατά σημεία μπορούμε να αξιοποιήσουμε σήμερα και ποιες νέες δυνατότητες μπορούμε να καλλιεργήσουμε αύριο.
Γιατί ο στόχος δεν είναι να προσαρμόσουμε για πάντα τη μάθηση σε αυτό που ήδη είναι εύκολο για το παιδί.
Ο στόχος είναι να ξεκινήσουμε από εκεί που νιώθει δυνατό, ώστε να αποκτήσει την αυτοπεποίθηση να δοκιμάσει και δρόμους που δεν έχει ακόμη ανακαλύψει.
Αυτό σημαίνει για εμάς Πολλαπλή Νοημοσύνη στην πράξη.
Για εκπαιδευτικούς
Αν θέλετε να εμβαθύνετε στην πρακτική εφαρμογή της Πολλαπλής Νοημοσύνης μέσα στην τάξη, ετοιμάζουμε online σεμινάρια για εκπαιδευτικούς, με παραδείγματα σχεδιασμού, παρατήρησης και δραστηριοτήτων από την καθημερινή εκπαιδευτική πράξη.
Αφήστε το email σας για να ενημερωθείτε για τα επόμενα σεμινάρια.
